|
MEDRESELER
Diyarbakır ili sınırları içinde bir hayli medrese mevcuttur.
Bunlardan en önemlileri şunlardır.
Zinciriye Medresesi
Asıl
adı "Sincariye Medresesi"dir. Ulu Cami'nin batısında ve
yakınındadır. 1. Dünya Savaşı'na kadar medrese olarak
kullanılmış ve savaş sırasında yoksullar için barınak
olmuştur. 1198 yılında mimar İsa Ebu Dirhem tarafından
yapılmıştır. 1934 yılında onarılarak Arkeoloji müzesi
haline getirilmiştir. Diğer Anadolu Medreselerine
benzemektedir. Arkeoloji Müzesi daha sonra yeni binasına
taşınmıştır.
Mesudiye Medresesi
Ulu
Camii'nin kuzeyinde ve camiye bitişiktir. Diyarbakır'da
yapılan ilk büyük medrese budur. 1198 yılında Artuklu
Melikül Mesud Kutbeddin Ebu Muzaffer Sökman zamanında
hükümdarın emriyle yapıldığı üzerindeki kitabeden
anlaşılmaktadır. Mesudiye Medresesi içinde çeşitli
ilimIerin öğretildiği Anadolu'nun en eski ve ilk
üniversitesidir. Medresede Astranomi, Tıp, Fizik, Matematik,
Biyoloji, Kimya, İlahiyat, Edebiyat ve Felsefe gibi dersler
öğretilmiştir. Ayrıca bilim adamları burada çeşitli
konularda tartışmalarda bulunmuşlardır. İnşa tarzı, motif
ve kitabeleriyle çok değerli bir sanat eseri olan medresenin
avlusundaki mihrabın iki yanına ustaca yerleştirilmiş
dönebilen taş sütunlar, binanın herhangi bir yerinde
meydana gelebilecek çökme veya kaymayı tespit için
konulmuştur. Bina kesme taşlardan iki katlı olarak
yapılmıştır.
Ali
Paşa Medresesi
Ali
Paşa Camisi'nin batısında Hadım Ali Paşa tarafından
1434-1537 yılları arasında yapılmıştır. Mimar Sinan'ın eseri
sanılıyorsa da bu kesin değildir.
Muslihiddin
Lari Medresesi
Sefa
Camisi'nin güneyinde cami avlusu içindedir. XIV.yy.'ın ilk
yarısında yapılmıştır. Mirat-i.il Edvar, Mirkat-üJ Ahbar
isimli eserlerin yazarı ünlü bilgin Lari'nin Diyarbakır
Müftüsü olduğu dönemde inşa olunmuş ve bu bilgin aynı
medresede ders vermiştir.
|
